Vanaf 1 januari 2026 moeten importeurs daadwerkelijk CBAM-certificaten aankopen en inleveren. Hoe werkt dit systeem precies, hoe wordt de prijs bepaald en welke strategie minimaliseert uw kosten? Dit artikel geeft een volledig overzicht.
Hoe werkt het certificatensysteem?
Het CBAM-certificatensysteem werkt als volgt: voor elke ton CO₂e aan ingebedde emissies in uw ingevoerde CBAM-goederen, moet u één CBAM-certificaat aankopen en inleveren. De jaarlijkse deadline voor inlevering is 31 mei, voor de emissies van het voorgaande kalenderjaar.
CBAM-certificaten worden verkocht via nationale registers — in Nederland via een portaal dat RVO beheert. De certificaten zijn niet verhandelbaar op een secundaire markt (in tegenstelling tot EU ETS-rechten). Ongebruikte certificaten kunnen worden terugverkocht aan de nationale autoriteit, maar alleen tot een maximum van een derde van het totale gekochte volume.
Prijsvorming: koppeling aan EU ETS
De prijs van CBAM-certificaten is wekelijks gekoppeld aan de gemiddelde veilingprijs van EU ETS-rechten in de voorgaande week. Dit zorgt voor prijspariteit tussen Europese producenten (die ETS-rechten betalen) en buitenlandse importeurs (die CBAM-certificaten betalen).
| ETS-prijs | CBAM-kosten per ton staal (2 ton CO₂/ton) | Per 1.000 ton import |
|---|---|---|
| € 50/ton CO₂ | € 100 | € 100.000 |
| € 65/ton CO₂ | € 130 | € 130.000 |
| € 80/ton CO₂ | € 160 | € 160.000 |
| € 100/ton CO₂ | € 200 | € 200.000 |
ETS-prijsontwikkeling
De ETS-prijs fluctueert aanzienlijk. In 2023 varieerde de prijs tussen €60 en €100/ton CO₂. Analisten verwachten dat de prijs op lange termijn verder stijgt naarmate de gratis ETS-rechten worden afgebouwd.
Certificatenstrategie: wanneer koopt u?
Omdat u certificaten kunt kopen op elk moment gedurende het jaar, heeft u de keuze: koopt u vooraf (en speculeert u op een lagere prijs), of koopt u vlak voor de deadline (en loopt u risico op een hogere prijs)?
Optie 1: Gespreid aankopen
Koop maandelijks een vast volume certificaten op basis van uw geplande import. Dit middelt de prijs en beperkt het risico van timing.
Optie 2: Aankopen op basis van werkelijk gebruik
Koop certificaten na afloop van elk kwartaal, op basis van de werkelijk gerapporteerde emissies. Minimaliseert overtollige aankopen maar geeft hogere prijsrisico.
Verrekening van koolstofprijzen in derde landen
Als uw leverancier al een koolstofprijs heeft betaald in het productieland — via een nationaal ETS of een koolstofbelasting — mag dit worden afgetrokken van uw CBAM-certificatenverplicht. Dit vereist gedetailleerde documentatie van de betaalde prijs en het bewijs dat de leverancier deze prijs daadwerkelijk heeft gedragen.