CBAM en het EU Emissions Trading System (EU ETS) zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De CBAM-prijs is direct gekoppeld aan de ETS-prijs, en de gratis ETS-rechten voor Europese producenten worden stapsgewijs afgebouwd. Begrijpen hoe dit werkt is essentieel voor een goede CBAM-strategie.
Wat is het EU ETS?
Het EU Emissions Trading System is het grootste cap-and-trade systeem ter wereld. Europese industriële bedrijven en energiebedrijven zijn verplicht voor elke ton CO₂ die zij uitstoten een ETS-recht in te leveren. Het totale plafond (cap) daalt jaarlijks, waardoor de prijs structureel omhoog wordt gedrukt.
Momenteel (2025) ontvangen veel industriële bedrijven nog gratis ETS-rechten op basis van hun historische productie. Dit is een tijdelijke maatregel om koolstoflekkage te voorkomen — maar deze gratis rechten worden stapsgewijs afgebouwd juist omdat CBAM hetzelfde doel dient.
Hoe zijn CBAM en ETS gekoppeld?
De koppeling tussen CBAM en ETS is tweeledig:
- Prijskoppeling: De prijs van CBAM-certificaten is wekelijks gebaseerd op de gemiddelde ETS-veilingprijs. Stijgt de ETS-prijs, dan stijgt ook de CBAM-prijs.
- Afbouw gratis rechten: De gratis ETS-rechten voor sectoren die onder CBAM vallen, worden afgebouwd van 2026 tot 2034. In 2026 worden 97,5% van de rechten nog gratis verstrekt; in 2034 is dit 0%.
| Jaar | Gratis ETS-rechten (%) | CBAM-plicht (%) |
|---|---|---|
| 2026 | 97,5% | 2,5% |
| 2027 | 95,0% | 5,0% |
| 2028 | 87,5% | 12,5% |
| 2030 | 70,0% | 30,0% |
| 2032 | 45,0% | 55,0% |
| 2034 | 0% | 100% |
Impact op Europese concurrentiepositie
De gecombineerde werking van stijgende ETS-prijzen en dalende gratis rechten betekent dat Europese producenten steeds meer koolstofkosten dragen. CBAM zorgt ervoor dat buitenlandse concurrenten mee worden genomen in deze prijsontwikkeling, zodat het level playing field behouden blijft.